Τρίτη, 17 Μαρτίου 2015

Κατερίνα Χαρβάτη: Η Ελληνίδα παλαιοανθρωπολόγος της Γερμανίας

Εικονογράφηση: Τιτίνα Χαλματζή
Εικονογράφηση: Τιτίνα Χαλματζή
Η Κατερίνα Χαρβάτη διευθύνει το τμήμα Παλαιοανθρωπολογίας στο Senckenberg Center for Human Evolution and Paleoenvironment Eberhard Karls στο πανεπιστήμιο του Tübingen.
Πότε νιώσατε τελευταία φορά υπερήφανη ως Ελληνίδα;
Αισθάνομαι υπερήφανη που είμαι Ελληνίδα κάθε φορά που συναντώ διεθνώς τις μυριάδες παραπομπές στον ελληνικό πολιτισμό και στην ελληνική γλώσσα.

Σε τι σας έκανε καλύτερο η διεθνής εμπειρία σας;
Με έμαθε να σκέφτομαι έξω από τα συνηθισμένα, να εκτιμώ τις διαφορετικές απόψεις και να μην ακολουθώ την πεπατημένη.

Τι πιο πολύτιμο σας έδωσε η ελληνική παιδεία;
Την αγάπη για τη μάθηση και την εκτίμηση για τη γνώση αλλά και τη σκληρή εργασία.

Πού υπερέχουμε και σε τι υστερούμε ως Ελληνες;
Οι Ελληνες ως λαός είμαστε γενναιόδωροι, ανοιχτόκαρδοι και γρήγοροι στη σκέψη. Βρίσκουμε λύσεις κάτω από τις πιο αντίξοες συνθήκες. Ισως όμως υστερούμε στη μεθοδικότητα και την πειθαρχία, που κάποτε είναι απαραίτητες για τη μακροχρόνια εφαρμογή και την επιτυχία αυτών των λύσεων.

Πώς θα γίνει πιο ανταγωνιστικό το ελληνικό πανεπιστήμιο;
Προωθώντας νέους και αξιόλογους επιστήμονες και παρέχοντάς τους τις απαραίτητες συνθήκες για να μπορούν να διεξάγουν το έργο τους σωστά και με αξιοπρέπεια. Πολύ σημαντική θα ήταν η παροχή οικονομικών πόρων στα πανεπιστήμια, αλλά ακόμη πιο κρίσιμη η επικράτηση της αξιοκρατίας.

Τι θα κάνατε για να δώσετε ώθηση στην ελληνική καινοτομία;
Θα δημιουργούσα τις κατάλληλες συνθήκες ώστε μια νέα ιδέα να μπορεί εύκολα και χωρίς πολλά γραφειοκρατικά εμπόδια να μετατραπεί σε επιχειρηματική δραστηριότητα.

Η έννοια της αριστείας πού εκφράζεται στην Ελλάδα;
Η επιτυχία Ελλήνων επιστημόνων παρά τις συχνά άσχημες συνθήκες.

Τι ουσιαστικό μπορούν να δώσουν στη χώρα οι διακεκριμένοι του εξωτερικού;
Μπορούν να φέρουν τις γνώσεις τους, ο καθένας στον τομέα του.

Τι θα συμβουλεύατε έναν συνάδελφό σας που παραμένει και βιώνει την ελληνική πραγματικότητα;
Να κάνει υπομονή αλλά και προσπάθεια για κάτι καλύτερο μέσα από προγράμματα και συνεργασίες με συναδέλφους από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Βγήκε κάτι θετικό από την κρίση - και ποιο είναι;
Κάποτε η καταστροφή του παλιού είναι αναγκαία για τη δημιουργία κάτι νέου. Ισως η κρίση, παρ’ όλα τα φοβερά προβλήματα που έφερε στη χώρα, να είναι και η ευκαιρία μας για μια νέα πορεία και για αναγκαίες αλλαγές.

Με τι προϋποθέσεις θα γυρίζατε στην πατρίδα;
Η επιστροφή στην Ελλάδα είναι κάτι που απασχολεί τους περισσότερους Ελληνες του εξωτερικού. Ετσι θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό που η έρευνά μου με φέρνει συχνά στην Ελλάδα.

Ποια ελληνική συνήθειά σας κρατήσατε;
Να μιλάω δυνατά και με ένταση!

Ο Ελληνας ήρωάς σας.
Ο σύζυγός μου.

Παιχνίδι με τις λέξεις

Τι πιο μικρό ελληνικό αγάπησα.
Τη μυρωδιά της θάλασσας.
Το πρόσωπο που νοσταλγώ.
Η μητέρα μου.
Η γεύση που συχνά ανακαλώ.
Μαστίχα Χίου.
Η πιο ελληνική μου λέξη.
Ανθρωπος.
Τι παίρνω μαζί μου φεύγοντας από την Ελλάδα.
Τη ζεστασιά των δικών μου.

Σταθμοί στη ζωή της

1964:
Γεννήθηκε στην Αθήνα. 
2001:
Ολοκλήρωσε το διδακτορικό της στην Παλαιοανθρωπολογία στο City University of New York και ανέλαβε ως επίκουρη καθηγήτρια στο τμήμα της Ανθρωπολογίας του New York University.
2004:
Επιστροφή στην Ευρώπη, στο Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology, στη Λειψία της Γερμανίας.
2009:
Αναλαμβάνει την έδρα της Παλαιοανθρωπολογίας στο Πανεπιστήμιο του Tübingen (1477) - από τα παλαιότερα ακαδημαϊκά ιδρύματα της Γερμανίας.